Ana Sayfa
Çocukların Öğrenme Modelleri
Zekâ Modelleri
Çocukların Sekiz Zekâsı
Enneagram Yöntemiyle
Çocukları Tanımak
KİŞİSEL ÖZELLİKLER VE DOKUZ FARKLI KİŞİLİK TİPİ
Kişiliğimiz içimizden gelen dürtülere ve yaşadığımız çevrenin koşullarına bağlı olarak gelişir.
Doğuştan getirdiğimiz bu dürtülere yaratılış özellikleri ya da mizaç diyebiliriz. Bir insanın “tez canlı” ya da “ağır kanlı”oluşu onun doğuştan getirdiği mizacıyla ilgilidir.
Mizaç + Çevreyle etkileşim = Kişilik
Çeşitli kişilik testleri belli gruptan insanlar arasındaki benzerlikleri vurgular.Yine de, diğerleriyle olan tüm benzerliklerine rağmen her insan gerçekte eşsizdir. Bu yüzden hiç bir test ve sınıflandırma bir insanı tam olarak tanımlamaya yetmez. Testlerle ve sınıflandırmalarla insanlar hakkında ancak genel bir fikir edinebiliriz. Bizler yine de hem kendimizi hem de çocuklarımızı daha iyi tanıyabilmek ve anlayabilmek amacıyla bazı genellemeler yaparız.
Kişilik yapılarını anlama amacıyla oluşturulmuş yöntemlerden biri Enneagramdır.
( Daha fazla bilgi için: N.Daniels David, A.Price Virginia; Enneagram Kendini Bilme Sanatı; Kaknüs Psikoloji, Eylül 2004 – Wagele Elizabeth; Enneagram Yöntemiyle Çocuk Yetiştirmek; Rota Yayın, 2001)
Enneagrama göre, 9 farklı kişilik tipinin özellikleri her bireyde değişik derecelerde yer alır.
Yetişkinlerin kişilik yapılarını belirlemek için geliştirilmiş bu envanter çocuklara da uyarlanmıştır.
Ancak, çocukların sürekli bir değişim içinde oldukları unutulmamalıdır. Çocuklar büyüme süreçleri içersinde çeşitli tutumları, davranış modellerini değişen seviyelerde denerler. Zamanla, çocukluk çağının sonlarına doğru kişilikleri belirlenmeye başlar. Bu olana dek, onları değerlendirirken kesin kanılardan, yargılardan kaçınmak sağlıklı bir tutum olacaktır. Çocukların, her türlü sınıflandırmanın dışında yer alan varlıklar olduğunu unutmamalıyız. Enneagram ile varmak istediğimiz nokta, çeşitli kişilik özellikleri ile ilgili bilincimizi geliştirmek, çocuklarımızın özbenliklerini derinlemesine anlayabilmektir.
Enneagram Yöntemine göre çocuklarda da başlıca 9 kişiliğin özellikleri görülür:
1 - Kusursuzluk arayan 6 - Güven arayan
2 - Yardımcı 7 - Serüvenci
3 - Başarılı 8 - Girişken
4 - Romantik 9 - Barışçı
5 - Gözlemci
Enneagram kişilik tarzlarını üç gruba ayırır:
5-6-7 Beyin-zihin merkezlidir: Korkuya odaklanırlar.
8-9-1 Karın-duygu merkezlidir: Öfkeyle ilgili sorunları vardır.
2-3-4 Kalp merkezlidir: İmgeleme ve ilişkilerle ilgilidirler.
Bu teoriye göre, baskın olan kişilik tipinin yanı sıra, daha az baskın olan bir ya da bir kaç kişilik tipinin özellikleri bir arada görülür. Her kişilik tipi, iki yanındaki kişilik tiplerinin ve oklarının ucundaki kişilik tiplerinden birinin ya da ikisinin etkisi altındadır. İki yandaki kişilik tiplerine “kanatlar” denir. Yani 7 numarayla gösterilen kişilik 6 ve 8 in de etkisi altındadır. 6 ve 8, 7 numaranın kanatlarıdır. 9 numaralı kişiliğin kanatları 1 ve 8 dir.
Oklar ise, enneagram sayımızı diğer kişilik özelliklerine bağlayan çizgilerin ucundaki kişilik özellikleridir. Kanatlar ve oklar bir kişilik tarzı içinde çeşitlemeler oluştururlar. Örneğin; Romantik (4) kişilik, Gözlemcinin (5) etkisi altında içe dönük olabilir. Ya da Başarılının (3) etkisi altında dışa dönük özellikler gösterir. 4 aynı zamanda Kusursuzluk arayan (1) okunun etkisi altında da olabilir.
Çocuklar büyüme süreçleri boyunca, içinde bulundukları duruma bağlı olarak bunların çoğunu ya da bazılarını değişen seviyelerde sırayla deneyebilirler. Her maddeye ait kriterleri inceleyerek çocuğumuzun güncel olan baskın kişilik özelliklerini fark edebilirsiniz.